Κυριακή, 18 Φεβρουαρίου 2018

Ατσσιά θα γιαραεύ' πουδέν;;;

Ατσσιά θα γιαραεύ' πουδέν;;;



Ενούντσα, επενούντσα... Σιφτέν είπα θα πατώ το δ(ε)άβολον και 'κι θά γράφτω. Αμά αχά ξαν' έρ'ται τιρτεύ' με. Θα λέω δύο λόγια, για τ' ατό την πελιάν ντο τσσατεύω όσα εμπαίνω σ' αούτο τη ζουρνάν το φβ.
Οι << γλωσσολόγοι >> όλ' πιρτέν ετοπλαεύταν σο φβ, και σ'κών'νε άν' και κρούγ'νε κα τα Ρωμαίικα! Ποία είναι τα << σκιρρά Ποντιακά >>;;; Ποία είναι τα τογρία Ρωμαίικα;;; Και ντ' άγνα θα χωρίζομε και παίρομε;;; Ντ' άγνα θα μιλεχτούμε;;;.... Και << γιόκ ατό έν' Τούρκικον >> και τ' άλλο έν'.... ήμαρτα!!!
ΡΩΜΑΙΙΚΑ ΕΣΑΝ τα καλατσία τη καλομάνας εσουν!!!!!! Ήντιαν έλεεν εκείνε!!! Εκείνε με τ' ατό την καλατσήν έζησεν, εγέρασεν, έσυρεν γεσιρλούκια, ιστόρτσεν τέτρ(ε)α, ετράνυνεν παιδία και εγγόνια. Εκείνε Τούρκικα και ήντιαν έτερον πα να ετάραξεν απέσ', πολλά έμορφα εποίκεν. Τ' εκεινές το τέρτ' έτον, να δι' τ' αθρώπ'ς ατ'ς κι εγροικούν. Αμαθεμά το! Τούρκικα πα ετάραζαναν απέσ' κέσ' οι παλαιοί εμουν, κια ντό να ευτάμε;;; Αλλέες χα τον πάππο μ' έκουα, χά τον Όμηρον, έναν θα έτον!
Ας τερούν ατείν' οι σποταλεμέν', και όντες καλατσεύ'νε, να καλατσεύ'νε Ρωμαίικα, και μη ταράζ'νε απέσ' τα Νέα Ελληνικά. Ατό ας τερούν! Και λιαζίμ 'κ' έν' να μιλεχτούν και χάν'νε τα << χοχόλια >>. Ας ατά ντ' έλεαν σην Πατρίδαν, τιδέν για χάσιμον 'κ' έν'! Και μη << μουσσκεύκουνταν >>... Τα Ρωμαίικα εταγιάντσαν ους ατώρα... Ατώρα θα χάν'ταν πασστάν! Θα ευτάγ'ν' ατα άμον τα γναφία 'τουν, ατείν' ποιός εξέρ'νε ημ'σόν, και πολεμούν να μαθίζ'νε τεά και τ' αλλουνούς...
Αρ' για τ' ατουνούς τοι σποταλεμέντς, θα κλώθ' ατο σα Ν.Ε πέκιαμ κάτ' εγροικούν! Τα ποντιακά ( δυστυχώς ) έχουν χρηστική αξία, για ελάχιστους από μας! Έτσι λοιπόν δεν νομιμοποιούμαστε να τα αλλάξουμε, εξ' αιτίας, άγνοιας ή και θράσους. Δικαίωμα εξέλιξης, είχαν οι άνθρωποι για τους οποίους ήταν το κύριο μέσο επικοινωνίας.
Μια λέξη λοιπόν, που δεν την άκουσε κάποιος να χρησιμοποιείται από τους φυσικούς ομιλητές, καλά κάνει και την ετυμολογεί, ΑΛΛΑ, μην επιχειρεί να της δώσει το νόημα της ρίζας από την οποία προέρχεται... Πολλές οι Τουρκικές λέξεις ( π.χ τσσαλιστουρεύω ) που η σημασία τους στα Ποντιακά, είναι ελαφρώς ή αρκετά διαφορετική. Μ' αυτή την έννοια, το << τσσαλιστουρεύω >> είναι Ποντιακή λέξη, κι ας προέρχεται από την Τουρκική. Ε, δε θα ρωτούσαν οι παππούδες μας τον κάθε fb-γλωσσολόγο του σήμερα!
Και με λέξεις πάρα πολλές, με ρίζα από τα Αρχαία Ελληνικά, γίνεται το ίδιο. << Εμπαθής >>, όντες λέομε εμείς, έν' αλλέτερον ας ατό ντο θ' εγροίκανεν είνας σην Ήπειρον γιαχότ σην Πελοπόνησον...
Έναν κι άλλο θα λέω και τουλώνω... Ποδεδίζω ολοινέτερων τον Θεόν. Τα Ρωμαίικα μ' έχομ' ατα άμον παίινιαν ( παίγνιαν ) μαναχόν... Για τη καλομάνας εμουν την ψήν...


Στόχχεψον ντ' έγραψα καλλίον... << Εξέληξη >> ευτάει ποιός εξέρ'... ποιός δεν χαπέρ' 'κ' έχχ', εβγάλ' σο μεϊτάν έναν κάτ' αλλέτερον... Πάντα λέω... Τα Ρωμαίικα ντο θα μαθίζω, αν 'κι εγροικάτα η καλομάνα μ', Ρωμαίικα 'κ' είναι! Σωστά είναι ατά ντ' έλεγαν σην Πατρίδαν πέραν περού! Ματσουκάτ'κα, Σαντέτ'κα, Καρσλήρικα... Όντες τακεύω έναν -όπον σον κώλον τη << λέξης >>...ατό έν'... ήμαρτα, ατώρα κα' θ' έλεα...

Θέλω να πω...πως αν τα << Ποντιακά >> που μιλάμε θα ξένιζαν τη γιαγιά μας, αυτό δεν είναι εξέλιξη.... είναι κάτι άλλο...


ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΑ ΠΟΝΤΙΑΚΑ 
ΤΟ ΕΓΡΑΨΕ Ο Γιάννης Τερζίδης
ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ Τ' ΕΜΕΤΕΡΟΝ Η ΡΑΤΣΑ

Δευτέρα, 8 Ιανουαρίου 2018

Η Δεσκάλα

Η Δεσκάλα


Φωτογραφία του Σπύρος Αμάραντος.

Ζήσης : Παιδία, οψέ είδα τη νέαν δεσκάλαν σον πακάλ’ τον Βάνιαν κ’ ελιγώθα, ετσαρτίλιζεν σα χρώματα!

Λόλα : Κιααα…Ατόσον έμορφος αν έν’…Ας κρεμάνουμ’ σα κατσία τσ’, ματιζίνισα και κόκκινα ραφίδεα

Ζήσης : Με το κοντόν τ’ αχούλ’ν ατ’, ο χοντροχείλ’τς πα, ο πακάλ’τς, έλεεν ατεν: -Εσύ κοπέλα μου έχεις, πουσουντούς ευμορφίαν, άμα, το τσαντάχι σου, κοπέλα μου, πάντα γομάτον πρέπει να είναι.

Έλλη : Πακάλ’, εμπόρ’, μαυραγορίτ’! Ούλ’ απολεμούν να γαμούν', τον γεωργόν τον άκλερον…

Μίμης : Ούλ’τς χορτάζ’ ψωμίν κι ατός βελόν και ράμαν! Επλέθυν’ναν κ’ οι περεκεντέδες, χωρίς να σπέρν’νε… Εγομώθα’νε με γέννημαν!

Άννα : Με τ’ έναν σταλαμίταν νερόν, απολιγών’ατον. Η κοιλία τ’ ταντανίζ’ κι ατός τα κιντέας ευλογίζ’! Θύφτ’ κι απέσ’ σα πιπερλία τα χαμ’νά τα λάχανα και ταουλών’ την κοιλίαν ατ’…

Λόλα : Σπέρ’, γουλών’, θερίζ’ με το δρεπάν’ ατ’ και μεταλλίκ’ τσακωμένον κ’ ευρίεται απάν’ ατ’.

Μίμης : Οι παλαλοί αν κ’ έσαν’… Οι αχουλούδες πως θα εζήν’ναν’;

Ηλίας : Όπ..σστ! Ποίστεν οφιδίων λάφ’, έρθεν! Ευλογημέντσα …Η ερχομέντσα…

Δασκάλα : Άααα!!! Τι γλώσσα είναι αυτή που μιλάτε; Πόντια! Πρέπει να προμηθευτώ… Μπαααα-μπινιώτη! Εμένα παιδάκια με λένε. Μέλη…

Ηλίας : Γλυκύν όνομαν έχ’ς κυρία…Φογούμεν, ζαχαχαρών’νε τα χείλεα μ’.

Δασκάλα : Αυτό που θέλω από σένα, είναι να βγάλεις τον σκασμό σου… Εσύ εκεί πίσω, γιατί σκύβεις στο θρανίο; Πανσέληνο έχεις ή το ραμαζάνι σου;

Έλλη : Άφ’ς μεν, κυρία, να σύρω μαναχέσα τον πόνο μ’…

Δασκάλα : Που πονάς;

Έλλη : Ήμπεαν θέλω πονώ! Ση γούλας ΄κ’ ερούξεν…

Δασκάλα : Χαλασμός κυρίου, τίποτα δεν καταλαβαίνω. Αλήθεια, Έλλη, από που ήρθε η γιαγιά σου από τον Πόντο;

Έλλη : Ας σα Γαυγάμηλα κυρία! Κι ολίον πα λιφτέσσα…Τικλεεύκεται πουρνού-πουρνού σο ΄κονοστάσ’ τη προφήτ’ Λία και μουρδουλίζ’...Άγιε μ’, γιατί ΄κί βρέεις; Ντ’ έπαθαν τ’ άλογα σ’; Ντ’ έπαθαν τα τεκίρεα τουν;

Δασκάλα : Άλογα; Γαυγάμηλα; Τεκίλα; Μπάς κ’ είναι Μεξικάνα η γιαγιά σου; Δική σου εκεί, φασαριατσή;

Ηλίας : Ας σο Πόζ-τεπέν!

Δασκάλα : Και που βρίσκεται αυτός ο Πόζτεπές παιδί μου, ξέρεις;

Ηλίας : Απάν’ ας σην Τραπεζούνταν…

Δασκάλα : Και η Τραπεζούντα που βρίσκεται; Ξέρεις;

Ηλίας : Αφ’κά ας σο Πόζ-τεπέν.

Δασκάλα : Λοιπόν, καλά μέχρι εδώ. Να δούμε τι ξέρετε από ανάγνωση... Ανοίξτε όλοι το παλιό αλφαβητάρι. Διάβασε Έλλη…

Έλλη : Άμον χοχόλεα φάθουνταν αβού τα γράμματα, κυρία...Πι, πί, πί, το παπί, το κιφάλι μου πονεί…Πι, πι, το παπί, άλλος τρώει κι άλλος κουντεί…

Δασκάλα : Αααα! Ζωήρεψες Έλλη; Κουντεί...Τι είν’ αυτό πάλι; Ράτσα από σκυλάκι ή κασέρι Ολλανδίας;

Ζήσης : Άρκον σο πλακίν, αρκοπλακοπατεί και πατεί...

Δασκάλα : Τι είναι αυτό πάλι; Όρκος, πλακί, πατεί…Πολύ τον μούστο πατάτε εδώ μέσα και θα τον ξινίσετε…

Ηλίας : Κυρία, κυρία, να διαβάσει η Λόλα η λοστάρα…Πέντε βούδεα έναν ζευγάρ'…Σκυλία πουλεί, κατούδεα αγοράζ'!

Δασκάλα : Διάβασε, Λόλα…Το Νινί!

Λόλα : Ν’ αγιάζ’ τη κυρού σ’ η ψή! Τ’ εύκολον έβαλλες μεν…Έλα, νινί, έλα, έλα νινί νάνι, Ι , ι, ι …Ο, ο, ο…Τον Ηλίαν αγαπώ!

Ηλίας : Ατέ κυρία, ζαγκάρ μαγκάρ καλατσεύ’ κι ήντεαν κρούει σον νου ν ατ’ς λέει… 

Συνεχίζεται χαχαχα Sp Ama

ΤΗΝ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΑ ΠΟΝΤΙΑΚΑ 
ΤΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΤΑΙ Ο ΣΠΥΡΟΣ ΑΜΑΡΑΝΤΟΣ

ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΤΣΑΜΟΥΡΟΧΤΙΣΜΕΝΑ

Αρ’ αχά ξάν’, λα, λα, Λόλα

Αρ’ αχά ξάν’, λα, λα, Λόλα

Φωτογραφία του Σπύρος Αμάραντος.
Δασκάλα : Μίμη, τι έχεις; Φαίνεσαι πολύ απογοητευμένος!

Λόλα : Και σα κουσούρεα, γαπατεμένος, κυρία!

Άννα : Νέπ’σα, ντό λές; Αΐκον γιοσμάν, τελίκανλην και μασχαρεάνον χεαρίφ, καμίαν έβγαλεν η τάξη; Και τ’ απιταχτέρ’ και το σολίκ τη χωρί’ πα!

Λόλα : Ατά τα κουρφίας λες ατα, γιατί μακρογουλιάσκεσεν και τερείς ατον απέσ’ σ’ ομμάτεα

Δασκάλα : Έλα, έλα, συνεχίζουμε! Τι θέλετε να κάνουμε αυτήν την ώρα;

Λόλα : Εκδρομήν καλέ κυρία…Πάμε ση Τιλλή τα Πλακία, ελέπουμ’ και τα καρτάλεα πως πετούν’νε αψηλά…

Έλλη : Ναι, καλέ κυρία, ακεί μανάχον ακούω γαβαλί’ λαλίαν και χτηνίων μουγκανίματα…Μουυυ έκανε η αγελάδα…

Ζήσης : Ελύεν το χτήνον κ’ εβόστεν κ’ επρέστεν…

Έλλη : Ν’ ακούσω κυρία θέλω και σόρ σόρ τα νερά…

Ζήσης : Ας σα πολλά τ’ ακούσματα κι σώεις να πορπατείς, αναθεμάσε σορσότενα!

Δασκάλα : Τιλλή πλακία...Τί είναι αυτά πάλι; Φέτα Μετσόβου; Για παντρεμένη σαρδέλα;

Έλλη : (τραγουδάει) Χαψία βάλον σο πλακίν, εσέν λέγω κυρία, στάξον κι ολίγον λάδοπον, ας γίν’ταν μερακλία 

Δασκάλα : Με την φαντασία που έχεις, γλυκιά μου, Έλλη…Αν θα τραγουδούσες και στο ωδείο, οι συμμαθητές σου, δεν θα ΄βλεπαν την πόρτα να φύγουν… ( Η πόρτα ανοίγει απότομα και μπαίνει ο επιθεωρητής)

Λόλα : Ώι! Ναϊλλοί ΄πή ΄κ’ ευρέθεν…καλλιστεία θα στένωμεν απόψ’

Επιθεωρητής : Καλημέρες, καλημέρες… 

Μίμης : Κύριε ΄πιθεωρτή ...Άμον τ’ Αερί΄ τ’ άψιμον, φουλαριστός εσέβες.

Επιθεωρητής : Τ’ εμέτερον, τ’ εμέτερον κ’ εσύ; Μα τι κάνετε εδώ, κυρία; Καθόλου σεβασμός στην τάξη… 

Δασκάλα : Καινούργια είμαι, κύριε επιθεωρητά, σήμερα ήρθα κ’ εγώ… 

Επιθεωρητής : Μα, κυρία μου, ΄θαρρείς και σε Κούρτικο χωριό μπήκα…Κιφάλια, ποδάρια, ταραγά! Εξάπαντος θα χολοσκάσω εδώ μέσα!

Λόλα : Κυρία! Κυρία! Έμπαισεν έναν χοχόλ σ’ ομμάτεα μ’, έρχουμ’ ατουκά, φυσάς α;

Δασκάλα : Έλα, παιδί μου, να δούμε τι θέλεις επιτέλους; 

Λόλα : Κυρία, ατός, ντο πιτσίμ’ άνθρωπος έν’; Καμίαν ΄κί γελά; Θα σύρω τουρτούρεα, απέσ’ σον κόλφον ατ’, α;

Δασκάλα : Λόλα, άντες πάνε κάτσε κάτω… 

Λόλα : Καλέ, κύριε, ντ’ έπαθες και πάς κ’ έρχεσαι; Και κουντείς και τσάπαν τα ποδάρα σ’; 

Έλλη : Καλά λέει σεν, κύριε! Ολίον πα στα… Αγναμάης είσαι; Γιάμ’ η δεσκάλα επέρεν τ’ αχούλι σ’;

Επιθεωρητής : Για να δούμε, παιδάκια, έχετε καθόλου μυαλά για γράμματα; 

Ζήσης : Γράμματα, σπουδάματα, τη Θεού τα Πράματα!

Επιθεωρητής : Γκιών, γκιών! Ο γκιώνης... (Απότομα στριφογυρνάει και δείχνει με το δάχτυλο τον Μίμη) Τι πουλί είναι ο γκιώνης;

Μίμης : Ας ατό ντ’ ελάλεσες, κύριε! Αυτής της γνώμης είμαι!

Επιθεωρητής : Σκάσε, μαγκούφη! Βασιλιάς δεν είμαι, κορώνα φορώ, ρολόγι δεν έχω, τις ώρες μετρώ! Τι είναι; (Δείχνει τη Λόλα).

Λόλα : Είπ’ατο ση θεία μ’ την Ευτέρπην, κύριε! Αδά πα θα πρέπ’ να λέγ’ α;

Επιθεωρητής : Θα το πεις κουκουβάγια κ’ ένα χορό θα κάνεις. Τι είναι; 

Λόλα : Τη γαιδιρί’ η καϊπανά...Κύριε! 

Επιθεωρητής : Την μεσελέ σ’ κ’ εγνάεψα, κοπέλα μου! Πέει ατο μίαν κι άλλο. 

Ελλη : Μπράβο, Λόλα! Πολλά ίεψεν ατό, τον βασιλιακόν...

Επιθεωρητής : Μάνα μ’, σγουρός βασιλικός, πλατύφυλλος και δροσερός... Ποιος τον επότιζε παιδί μου; (Δείχνει Έλλη).

Έλλη : Η βασιλομήτωρ, κύριε…Επότσε να, εποβρότσε να κ’ εμάντζ’ εμας πα!

Επιθεωρητής : Βρέ! Έσια ούλ εσέκ…Μες το δάσος περπατώ, τριγυρνώ και τραγουδώ, λύκε λύκε, είσαι εδώ; Ο νού’ σου, εδώ να σαλαχανεύει, κοτζοκέφαλε, εδελέγ’ α, εγώ πα! Τίκ-τακ, τικ –τακ, χτυπάει το ωρολόγι…Τι ώρα είναι; (Ρωτάει τον Ζήση)

Ζήσης : Κοφτόν και γολάϊ λογαρίαν. Η ώρα έν’, η ώρα έν…να σ’κούμεν και φεύω, κύριε! 

Επιθεωρητής : Η ώρα έν’, η ώρα έν’…Να σύρω τα ωτία σ’ και τετέ λέγω σεν και φύγ’α! Σεράντα λόγιων βρούλας, θα έρταν’νε σ’ ομμάτεα σ’

Ζήσης : Έρθεν η ώρα ν’ αλμέγω τα χτήνεα, κύριε, άμα εσύ, με τ’ έναν τσιπούχ', όλτ’ς ΄κί λαλείς! Εμέν μ’ άλλο μάτ’ τερείς…

Επιθεωρητής : Σουτ, βέτρον, κά’θκα ατουκά, τούλωσον! Χιόνι έπεσε πολύ, κρύο κάνει στην αυλή…Κοκκινίζει η μύτη μας, τρέχουμε…Που τρέχουμε παιδί μου; (Δείχνει Έλλη).

Έλλη : Βρέχ’, χιονίζ’, βουρκανίζ’…Για τ’ εσέν η οκά τρακόσια τρέχ’... Κύριε!

Επιθεωρητής : Λέγε! Κοκκινίζει η μύτη μας, πού τρέχουμε;

Ελλη : Γιαβάσεα-γιαβάσεα, κύριε, να στοχάσκουμεν! Εγώ, κύριε, μανάχον όσταν ουρνούται ο σκύλον τ’ Αρναούτ’, κρούν’ τα ποδάρεα μ’ σα γόλεα μ’ και τρέχω, να προφτάνω και το μάθεμαν…

Επιθεωρητής : Ντίν, ντάν, ντίν, ντάν, χτυπά η καμπάνα…Πότε χτυπά η καμπάνα; (Δείχνει Λόλα).

Λόλα : Να αγιάζ’ η ψή’σ’, κύρ’ ΄πιθεωρτή! Τ’ εύκολον ερώτεσες… Έξεργον πα, κρούει, σα κηδείας πα κρούει, σα χαράντας κρούει και μίαν, όσταν εκάεν τ’ αχερών’ τη πάππο μ’…άγρεα εντώκεν!

Επιθεωρητής : Εκατόν φοράς γουρπάντς, από μεγάλο τζάκι θα είσαι εσύ;

Έλλη : Τα τζάκια ντο καπνίζ'νε, κύρ’ δεφυντή, αν εμάειρευαν…Κανείς πεινασμένος ΄κί θα έτονε… 

Ηλίας : Κύριε, εμέν τηδέν ΄κ’ ερωτάς, επουσμάνεψα ντ’ έρθα…

Επιθεωρητής : Στα ολίγον, αχμάκι, έ αχμάκι, σκέτο κουρσούμι είσαι! Με τ΄ εσάς απόψ’ αδά, εχάθεν τη στοματί’ μ’ το τάτ…

Ηλίας : Καλά ζείς, κύρ-΄πιθεωρτή! Παραδίων πα ζόρ’ κ’ έχ’ς…Όσον δι’ εμέ…Έναν χαράν και πέντε κλαίητα, απόψ’.

Επιθεωρητής : Νέπουτση, ντο έχ’ς και βαρκίεις;

Ηλίας : Νέπουτση ΄κ’ είμαι, κύριε…Νέπουτσος ένουμ’νε!

Έλλη : Μω την πίστη σ’ και το έργος! Τα πανταλόνεα ντο λαΐσκουν…Ούλ’ αγούρ' ΄κί φάθουνταν, άπα πα πα πα!

Μίμης : Εσύ κύριε κι άλλο πονετικός είσαι ας σην δεσκάλτσαν θέλω να…

Επιθεωρητής : Σκάσε Ζευζεύκη…Αξάν θα κυλίεις κάν’ναν παραστράγκαλον
Μω την πίκρη σ’! Ενενήντα εννέα κι αλλ’ έναν εκατόν, το στόμαν ατ’, τουτούτ τουτούτ…

Άννα : Και με την μανιβέλαν, κλώθεα, κύριε!

Επιθεωρητής : Τράντα δράμεα πα μακρά να είσαι, αξάν ακούς α! Τουτούτ, τουτούτ…

Μίμης : Ούτε έναν κοτέρ φουχνέρ ψωμίν κ’ ευρίεται αδαπέσ’, επείνασα! Να υπάγω κύριε εις το σπίτι μου;

Επιθεωρητής : Τετέ, λέγω σεν και φύγ’α! Αχά η πόρτα, φύγ’α! 

Μίμης : Εχαριστώ κύριε, τατού, τατού, τατού (φεύγει)

Ζήσης : Εγώ πα, κύριε, να πάω ση χαλέν; Θέλω να ζουλίζω, έναν στριφτόν τσίκαριν, να σύρω δύο νεφέσεα…

Επιθεωρητής : Τσάπαν σον φέγγον μ’ υλάεις, εσύ πα…Καθκά σ’ ωβά σ’ και χουλί’ατα…

Ζήσης : Γεφύρεα θα λαγγεύω, κι αλήορα θα φεύω, α…

Επιθεωρητής : Αν τρώς την σαπλακέαν, χίλεα βρούλας χρώματα, θα έρταν’νε σ’ ομμάτεα σ’. Νέπε, αν εκάπνισεν ατόσον πολλά, η τεπέ σ’, δέα γλύσον μανάχος το κιφάλι σ’ …(Φεύγει και ο Ζήσης) 

Έλλη : Κύριε! Κύριε! Να πάω κ’ εγώ, πίνω ολίον νερόν; Όλεν την μέραν φασούλεα ντ’ ιβόριζαμ’, εξεράθεν η γούλα μ’...

Επιθεωρητής : Να πας κορίτσι μου! Να πάς! Γκιουλέ – γκιουλέ! Αλλά πολύ νερό μη πίνεις…Γιατί το τισέκι σου…Πάντα λουλούτσι θάναι.(Γελάει).

Έλλη : Μη κολολεύς μεν, κύριε και χλί, χλί γελάς… 

Επιθεωρητής : Μα τι πάθανε και όλοι φεύγουν, κυρία Μέλη;

Δασκάλα : Εγώ, κύριε, δεν ηξεύρω…Ατόσην ώραν…Αγρόν αγοράζω…

Λόλα : Εγώ, πα…Έχ’ κι αντρίζω…Και τ’ αναγνωστήρ’ ξεφυλλίζω!

Επιθεωρητής : Άντε! Βουρ-πατλασού! Ο Θεόν, να πολυχρονιάγ' σας και με απογόνους! (Φεύγει κι Λόλα χαμογελώντας και με υποκλίσεις, στην πόρτα…)

Λόλα : Εγώ γελώ πα…Άμα πάω πα! Το βούι βούι, εσέβεμεν!

Επιθεωρητής : (Με χειρονομία) Δέα, δέα! Δέα φα, πία και τρουτσάρτσον.

Άννα : Ώι! Νασάν εκείνον που κάθεται και τα τσαρούχια τ' πορπατούν! 

Επιθεωρητής : Ντό θέλ’τς και ντ’ αγαπά σ’, πουλί’ μ’. Η ζωή κοντόν εν’…Δέα όπου σύρ’ η ψή σ’…

Άννα : Αλήθεια, να υπάγω κύριε; ( φεύγει τραγουδώντας) Αρ’ αχά, ξάν, Λά, λα Λόλα…Τα παπούτσεα μ’ δίχως σόλαν και τ’ αχούλ’-ιμ’ γυροκλώσκετεν, άμον την παρταόλαν….

Επιθεωρητής : Να υπάγεις, παιδί μου, να υπάγεις…Άμα όσταν ελέπω σεν αδέβαστεν…Γουρζουλάν ελέπω! 

Ηλίας : Κύριε…το κωδών κ’ εντώκα!

Επιθεωρητής: Βρε ούστ απ’ αδά, πορδοσκαφιδέα, δε’α χάθ’, αλήωρα

Δασκάλα: Αχ! Και τι ωραία που μείναμε, λίγο μόνοι!

Επιθεωρητής: Τα πουλία σα κοκκία κ’ εγώ σα πιτσιμπλία!

Συνεχίζεται…χαχαχα Sp Ama

ΤΗΝ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΑ ΠΟΝΤΙΑΚΑ 
ΤΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΤΑΙ Ο ΣΠΥΡΟΣ ΑΜΑΡΑΝΤΟΣ
ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΤΣΑΜΟΥΡΟΧΤΙΣΜΕΝΑ

Σώγαμπρόν !


Σώγαμπρόν ! Για να στεριών’ η Χαρά τ’ εμόν, ση ακριβείας τον καιρόν, θα στέν’νω γιοφύρ’... σο Δαφνοπόταμόν! χαχαχα! 
Φωτογραφία του Σπύρος Αμάραντος.


Άψιμον έχω απέσ’ ση ψη μ’ κι ας ση τεπέν καπνίζω
Ντ’ εθέλ’να νέικον παλλικάρ’, εγώ να ΄ύναικίζω
Ας έτρωε μ’ ο γουρζουλάς, ας έτρωε μεν λύκος
Εσουμαδεύτα άχαρον, πρωτού να κλίνω τ’ είκοσ’
Ν’αϊλλοί’ εμέν το σώγαμπρον, ση χώραν σπιτομένος
Σύρ’νε το γεργανόπο μου, σ’κούμαι σασουρεμένος
Όλ’ πολεμούνε ση ζωήν, για την χαράν και μόνον
Κ’ εγώ ελοξοδρόμεσ’α, ση πεθεράς τον νόμον
Απέσ’ σ’ οσπίτ’ τηδέν ΄κ’ ευτάει, πάντα έν’ απλωμέντσα
Φάζω, ποτίζ’ ατεν εγώ, την πολυχρονεμέντσαν
Άμον μουμούλ’ κοιμούμ’ εγώ κι ατέ λαγκεύ’ και σ’κούται
Εσόκεψεν το κατοθύρ’, θέλ’ κι ούλεα ν’ αφουκρούται
Όντες σύρ’ το ρωθών’ ατέ, ΄θεαρρείς μοτόρ τρομάζει
Εφτά κότεα χασίλ’ πως ψέν’, ους να κατασταλάζει
Απάν’ ση σκάλαν κάθεται, τα μαλλόπα τ’ς χτενίζει
Άμον το βούδ’ ντο στέκ’ σο κάσ’, τερεί και μουγκανίζει
Το χέρ’ ν ατ’ς σ’κών’, επίταξεν, φόρτ’σον και το γιοργάνι
Σύρον ίσα και την μαλάν, σο ζαρωτόν τουβάρι
Αναφουλτούλτ’σον το τισεάκ, ντώς α με τα κοπάλεα
Σύρον ατο και κρέμασον, σον ήλον σα τσατάλεα
Τη κάμαραν μαλέζωσον, κόπρον, κοκκίνοχώμαν
Το κουρελόπον σο μιντέρ΄, οξούκεσ’ τίναξόν α
Τα σκεύεα, τα χαλκώματα, βγάλον ας σα αμπάρεα
Να παρλαεύ’νε σο ταρέζ’, τρίψον’ με τα σαχτάρεα
-Γάρη τη μάνα σ’ πέει ατεν, να κρατεί το ξερόν’ ατ’ς
-Πολλά ψηλά επέταξεν, τσακώνω το φτερόν’ ατ’ς
Πολυβολείων βοετόν, π’ ακούγ’ ατεν τρομάζει
Εσκύλοκίφαλίασεν, τον κόσμον συνταράζει
Φουρνελο-πεθερίτσα μου, τη λογοδιαρροίας
Χωρίς λουκούμ’ ανατινάεις, όλεα τα γειτονίας
Το μουντσουρλούχ’ εσέν ιεύ’, να κλίνει το στομόπο σ’
Γης-Μαδιάμ’ μπλίκ μπλίκ φουρνέλ’, έντον αξάν’ ο τόπος
Θεαρρείς κι αστράφ’νε ση σειράν, ρεβόλεα σα αλώνεα
Ζουλίζ’ γαϊδίρεα, λάσκεται, με τ’ άσπρα πανταλόνεα
Σο χωρίον εχάλασεν, τα πέντε μαχαλάδες
Βούδεα ποι κ’ έχ’, επάρτ’εατεν, γοσέψτεν τ’ αραπάδες
Ας σα πετσία τ’ς τουμπελέκ’, ήντσαν ευτάει και κρούεια
Ση Δύσην σην Ανατολήν, ο κόσμον πως θ’ ακούει α
Άμον μαχάν’ ντο ξάφτ’ καρβών’ και σκών’ καυτόν αέραν
Αρ’ με τ’ ατέν σ’ έναν οσπίτ’, κυλίζω την ημέραν
Κι άμον πρωζύμ’ σο ζούμωτρον, ντ’ εφούσκωσεν κ’ ενήβεν
Κι άμον επίσημον φουτίν και φτου κι απόθεν ΄ξήβεν
Την γούλαν πα εγόμωσεν, έναν καράβ’ ζινίσεα
Θαρρείς και καλεσμέντσα έν’, σο γάμον, σα φωτίσεα
Και σο παστόν ζωγραφιστόν, τρικέφαλον οφίδι
Τη χούντας το πουλίν πα εχ’, απάν’ σο δαχτυλίδι
Πούτρας πολλά σα κάτσοπα τς, τα ζαρογουλιασμένα
Τα βρακοζώνεα τς σο πατσάχ’, λαστιχοζουλισμένα
Εγράφτεν και σο Σύλλογον, σην «Ένωση Κυρίων»
Ώι, τινινί-σιχτί-μινί, γιασίρ τη γιασιρίων
Πρεσμέντσα πάντ’ ασσό φαΐν, γομάτον η κοιλία
Γιοσμάνα άγουρος ατέ, θα χτίζ’ τη Ρωμανίαν
Κερέτσ’ απέσ’ ατ’ς ΄ κί αναλεί, από παντού φουχνέαν
Όθεν στρογγυλοκάθεται, έχ’ οφιδί’ φωλέαν
Άμον κοσσού ντ’ εβγών σ’ αλών και σο τσαμούρ’ γομούται
Ήντεαν να λέγω για καλόν, αμάν αποχασμούται
Ατέ ανθρώπ’ς νε τον Θεγόν, κανείναν ΄κι φογάται
Ποίος ποπάς ατσάπα σ-ιμ, ατέν ξομολογ’άτεν
Εσάρεψεν το κάρδοπο μ’, σεράντα λόγιων βρούλας
Τη θανατίων το σκοινίν, ετάεψεν ση γούλα μ’
Νέγαμος όσταν έμ’νε γω, λέει μεν να λές μεν «μάνα»
Μίαν θα λέγ’ ατο κι ατό, τ’ αχούλ’ όντες θ’ εχάν’να
Άλλο ΄κί ονοματίζ’ ατεν, το ψόπο μ’ κατακαίει
Χίλεα τρακόσεα ψέμματα κι άλλα πενήντα λέει
Τ’ αψύν τ’ οξύδ’ το σκεύος καίει , άλλο πα ΄κί χολώνω
Χέζω ντο λέει η πεθερά μ’, τον ήλο μ’ ΄κί ματώνω😀😀😀

Sp Ama: -Δε με νοιάζει, ό,τι γράφω κι αν τα παίρνουν κι ό,τι θέλουν να τα κάνουν, η ενασχόληση με την ποντιακή λαογραφία, είναι απέραντη κι ωραία!


ΤΗΝ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΑ ΠΟΝΤΙΑΚΑ 
ΤΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΤΑΙ Ο ΣΠΥΡΟΣ ΑΜΑΡΑΝΤΟΣ
ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΤΣΑΜΟΥΡΟΧΤΙΣΜΕΝΑ

Το μαχάν’ και το αγμόν’…

Το μαχάν’ και το αγμόν’…
Φωτογραφία του Σπύρος Αμάραντος.


Ολ’ οι μαστόρ’, οι μετεντζήδες, ετοπλάευαν’ απαδά κι απεκεί’ τ’ απομεινάρεα σιδέρτα κ’ έξαφταν’ σο μαχάν’ κ’ επεκεί’ εντούν’ναν σο αγμόν’, να ευτάγ’νε γεωργικά εργαλεία και χρήσιμα τη οσπιτί’ σκεύεα! Ολόερα, ας σο μαστορείον τη μαχανί’, πολλοί σεϊρτζήδες άρεζαν κ’ ετέρ’ναν το έργον! Μαχάν’ και μαχανά (δικαιολογία), εύμορφα λέξεις, αρχαία, μηχανή, μηχανεύομαι…
Το μαχάν για τ’ ατοίν’τς ποι ΄κ’ εξέρ’νε, έτον τη τεμερτζή (σιδηρουργού) το φυσερόν, έναν πετσίν άμον τουλούμ’, με δύο ξύλενα κοντά ραβδία απάν΄ κολλημένα, εφούσκωνες κ’ εξεφούσκωνες να εβγάλ’ τον αέραν εμπροστά ας σο καμίν’ με το καρβών’, για να βράζ’ και να πυρών’ το σίδερον, κόκκινον άμον τ’ ιχώριν ωβού (αρχαίον ιχώρ, αίμα θεού) ώσπου να ΄βγάλ’ αστράκια! Ση βράσην, κολίεται το σίδερον, λέγ’νε. Σα κεπία και σ’ ορμάνεα ολόερα, οι μετεντζήδες έβρηκαν κ’ ετάευαν, άσπρον άργιλον σο μυτίν τη μαχανί’, να μη ξάφτ’ και λύεται! Ας σον άργιλον θυμούμαι ντ’ έπλαθαμ’ κ’ έψεναμ’ εμείς πα, τα πίλας και με τ’ ατά, έπαιζαμ’ και το φιδάκι απάν’ σο χώμαν, ώσπουτα είδαμ’ ατο επεκεί’ επιτραπέζιον παιχνίδ’ κ’ επαίρ’ναμ’, δώρον, με τ’ αστεράκια τη χλωρίνης, Κλινέξ! Μαχάν, είχαν κι οι χαλαϊτσήδες ντ’ εχαλάγιωναν τα σκεύεα και τα κουτάλεα!
Το αγμόν’, έτον έναν επίπεδον σίδερον, βαρύν’ και σ’ άκραν στρογγυλόν κώνικον μυτίν κ’ εντούν’ναν απάν’ τα ξαμμένα σιδέρτα κ’ επεκεί σο νερόν, ενεζβύν’ναν, (αρχαίο, ανασβέννυμι)! Είχεν κ’ έναν τρυπίν απάν’, να στεριών’νε καλά τα σιδέρτα! Το αγμόν’ έτον καρφωμένον απάν’ σ’ έναν χοντρόν κούτσουρον και ολόερα καρφία, να κρεμάν’ ο τεμερτζής τ’ εεινού τα εργαλεία! Ση μαχανί’ το μαστορείον, εγροίκανες την αξίαν, ας σο έργον τη τεμερτζής, γιατί όλεα εταίριαζαν με τα ευλογίας τη χωρί’! Αρ’ για τ’ ατό, ύμνεσαν κ’ ετίμεσαν οι αρχαίοι τον θεόν, Ήφαιστον και καν’νάν, εργοστάσιον ’κ’ επορεί να ευτάει, όσα το χέρ’ έμορφα ευτάει! Ας τερούμ’, άμα, ντ’ εμαστόρευεν ο τεμερτζής! Εποίν’νεν τρανά καρφία, κλειδία, τρανά ψαλίδεα, μαχαίρεα, καλπετήν για τη δοντί’ το βγάλσιμον και τανάλιας, τσακούτσεα, μαλάδεας, μουντσουρλούχεα, τροχούλεα για τ’ αραπάδας, κάγγελα, σάτσεα κ’ εμπροστίας για τα δεμέσεα και τα τσορέκεα, ζευλία, (αρχαίο ζεύγλη), κερεντήν, κόσα (αρχαίο κείρω), θερισματί’ δρεπάνεα, δικέλεα, τα τσάπας (αρχαίο, δικέλλιον), μακέλεα, κασμάς (αρχαίο, μακέλλη) κωδώνεα, (αρχαίο, κώδων) για τα μωρά κουνιστά κουνία, πέταλα για τα άλογα, τοκάδες πιλέμ εποίν’ναν κ’ έλεεν είνας σο χωρίον εμουν, ο Στάθιον: - Το ζωνάρ’ έτον’ αρχοντίαν, ση χαράν ο γαμπρόν έπρεπε να φορεί ζωνάρ’. Ο Βασίλ’ς είχεν όμορφον ζωνάρ’ κι όλ’ τ’ εκεινού επαίρναν σον γάμον. Γάϊδαρον πα όποιος εζήτανεν ας σην κάτιναν, να πάει χαμαιλέτεν, έλεεν επεκεί: -- Τ΄εμόν το γαϊδίρ’ άμον το ζωνάρ’ τη Βασίλ’ έντον’νε. Εποίν’ναν και αλέτρεα και όποταν ο γεωργόν εσπέρ’νεν, κανείν’ναν κ’ αφήν’νεν να περάν’ εμπροστά ας σ’ αλέτρ’, εθάρρ’νεν πως θα εκόπουτον η ευλοΐα τη χωραφί’ και θα χάν’, τη ζαχράν, την εσοδείαν. Εποίν’νεν και γινία, με τ’ ατά εμείς, ταεμένα με σύρμαν ση γούλαν. εντούναμ’ απάν’ το κατσκάρ’ την πέτραν με τα παγωμένα χέρεα, για να ψάλουμ’ δυνατά τα Κάλαντα και όλ πα, κάτ’΄εδίν’ναν, κανείς ΄κ’ έλεεν, ατό το αγνεάρ: -Να τα πούμε; Ο τεμερτζής, εποίν’ εμας και κιλιντάρεα και με τ’ έναν χοντρόν τέλ’, εκύλιζαμ’α κ’ έτρεχαμ’, «τσέρκι» κάποιοι λέγ’να, το αρχαίον πα έν’, κρηκιλασία…Τα καλά τα ημέρας, τη Λαμπρής σον Πόντον, επέγ’ναν σον τεμερτζήν, για να δουλεύ’ και να λιμάρ’ τη πεταλί’ το καρφίν κ’ επεκεί’ να θήκ’νε απάν’ το παρότ’, να κρούγ’ν α σα σκληρά λιθάρεα κ’ εβγάλλ’ κρότον, όντες εντούν’νεν η καμπάνα…Τον Αδάμ, τον Αδάμ…Εκ’σα ότι, ατό τ’ έθιμον εποίν’ναν α, να ξυπνούν οι παλαιοί ντ’ έφυγαν ας σην ζωήν κι ατοίν πα να γιορτάζ’νε την Ανάστασην!!! Ση μαχανί’ το μαστορείον, αράευαμ’ και τα ρουλεμάνεα, για τα κουρσουμένια πίλας, αλλά να ευτάμεν και πατίνεα και τα περισσέματα σύρματα, καρουτσάκια!
Το παχσίς τη τεμερτζή, έτον’νε η παρά και τα κεσίμεα, δηλαδή επαίρ’νεν και κοκκία, λαζούδεα, κρουθάρεα, φασούλεα! Έμορφα, έμορφα…

(Αφιερώνετε, στον δημοφιλή άνθρωπο του πολιτισμού, τον Μετενλή, τον δικό μας άνθρωπο, Νίκο Ξανθόπουλο)
Sp Ama


ΤΗΝ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΑ ΠΟΝΤΙΑΚΑ 
ΤΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΤΑΙ Ο ΣΠΥΡΟΣ ΑΜΑΡΑΝΤΟΣ

ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΤΣΑΜΟΥΡΟΧΤΙΣΜΕΝΑ

Αροθυμίγ’α...

Αροθυμίγ’α...


Φωτογραφία του Σπύρος Αμάραντος.

Ψηλά ραχιά και πράσινα, φιλώ και χαιρετώ σας
Τ’ οσπίτ’ εσείς χουλένετεν και χάρην εχρωστώ σας

Εσέβ’α σα απάτητα, όθεν γεννούν τ’ αγρίμεα
Κούκος λαλεί, λαλώ κ’ εγώ, «τσ’ Ευδίας» τα τσαλίμεα

Εκαλοκάτσα ση σερίν, σ’ oμάλ’ κουρίν εκνέστ’α
Ολίγον θ’ αναπάουμεν, νασάν εμέν ’κ΄ εζέχτ’α

Τη Πέμπτη μέραν βλόεσεν, θεός το καθησίον
Άμα το άπλωμαν τ’ εμόν, πως εν’ κι άλλο καλλίον

Τερώ τα μέρμυγκας πως πάν’, ση ρίζαν τη οξέας
Πως τοπλαεύν’ε το φαΐν, παν’ κ’ έρταν σα φωλέας

-Που πας αφέντη μ’ μέρμηγκα, φουριόζος φορτωμένος;
-Φαΐν παμ’ για τον χειμωγκόν, κανείς μ’ εν’ πεινασμένος

Γαρσί΄ μ’ πα στέκ’ είνας αβτζής, με το τυφέκ’ σ’ ωμία τ’
Μολύβ’, καψόλ, παρότ’, βοά, εκόπεν η λαλία μ’

Είναν περδίκαν πλουμιστήν, σουμαδεύ’ με μανίαν
Τα πουλόπα τ’ς, ν’ αϊλλοί΄, ν’ αϊλλοί΄, θα σύρ’νε ορφανίαν

Τινάεν σον αέραν, ρουζ’, σουμά τ’ εβγών’ η ψη ατ’ς
Το ταίρ’ν ατ’ς θ’ αραεύ’ εατεν, τσι θα φαζ’ τα πουλία τ’ς

Τη ορφανίας συμφορά, σ’ αγλώσσωτα πουλόπα
Επέμ’ναν αναχάπαρα, αφώλετα τα ψόπα

Πουλόπο μ’ ολιγόζωον, παρχαρολαλημένον
Κανείς ΄κί ξέρ’ ντο ΄ίνεται, ση μοίρας το γραμμένον

Ο κόσμον μαύρος κι άδικος , τ’ άγρα όλεα σκοτούνταν
Τοι ορφανίων το κισμέτ’, πόνεα ντο ΄κί λαρούνταν

-Ό,τι σκωτώνεις νε αβτζή, πασκίμ χαρίεις α ο Χτίστης;
Φουρκίγ’α κ’ εφτυλάκισα, μω τ’ έργος και την πίστης

Τ’ ορμάνεα εντιβόεσαν, με τ’ άγρεα μ’ τη λαλία μ’
Τα καραγάτσεα έτριξαν, θα βγών’νω ας σα πετσία μ’

Χρόνος εμπαίν’, χρόνος εβγαίν’ κι όλεα πως αναλάζ’νε
Κι άμον κοσσάρα σ’ αξινάρ’, ο εις τον άλλον σπάζ’νε

Σο δασωμένον το ραχίν, ο νους αροθυμίεν
Τον Πόντον τον ανάσπαλτον, τον Πόντον ντ’ ορφανίεν

Πατρίδα μ’ τ’ ορμανόπα σου, με τα ποταμοάκρεα
Ποίον να λες, ποίον να κλαις, αμάν γομούσαι δάκρεα

Τα αίματα ντο έτρεξαν, απέσ’ άγρα τ’ ορμάνεα
Κυλίγαν’ και επότσαν’νε, τη θάλασσαν τη Μαύρεν

Βαθέα ρίζας και τρανά, σον Πόντον ξεριζώθαν
Χαλάσματα, καψίματα, ταφόπα βεβηλώθαν

Ξεριζωμέν’ αδά κ΄εκεί, μωρά βασανισμένα
Πάπον προς πάπον κράτεσαν, κειμήλεα ματωμένα

Δώρον αντίχαρον χαράς, εφέκαν την αντρείαν
Τη Ηλ’ αχτίναν τ’ έμορφον, είδεν την αδικίαν

Τα δέντρα μαυροφόρεσαν, άλλο κι καλατζεύ’νε
Ατόσα χρόνεα δαίβανε, την ρίζαν αραεύ’νε

Κάτ’ έπαθαμ’, Σουμέλα μου, χάθεν η πίστ’ κι εγάπη
Εμορφον λέγ’νε το κακόν την ώραν κλώθ’ φαρμάκι

Κάτ’ έπαθαμ’ χαμαίμηλον γελούμ’ χωρίς αιτίαν
Επρόδωσε μας η παρά, ώμνυσμαν αδικίαν

Κάτ’ `επαθαμ’, Ακρίτα μου, τον κόσμον ΄ποίκαν μάγια
Ματωβαμένον έν’ η γής, λάβαρα καταμάγια

Κάτ’ έπαθαμ’, νε Μάραντε, ο νόμον γους ντωγμένον
Τα βογγετά αμέτρητα, τάμαν αρωστημένον

Κάτ’ έπαθα ρίζαμ’, Κωστή, με τ’ εμέν καλατζεύω
Θολόν αχούλ’ μεθυματί’, τ’ «Αναστορώ» χορεύω

Καραγατσί’ είχαμ’ δύναμην κι αντίλαλον σ’ αστέρεα
Σα χέρεα μου εκράτ’ν αμεν, λουλούδεα αντί μαχαίρεα

Κι άλλο καλλίον ΄ζήναμεν, ση πάτριδας τα χρόνεα
Πουλόπα ξάϊ κ’ ετρόμαζαν, εκόνεβαν ζυγόνεα

Ούλ’ εθαρρείς έναν έμ’νες, ευσπλαχνικόν το γαίμαν
Κανείς τα «θεία» ΄κ’ έβριζεν, φογούσαν κι ας σο ψέμαν

Τα χελιδόνεα κλώσκουνταν, εμείς πάμεν και πάμεν
Ο κόσμον τσίπ’ εφτώχυν’νεν, το νόημαν εχάθεν

Θεέ μ’ πουλόπ’ ανέστησον κι όχι την ανθρωπότην
Τ’ αχάντεα όντες λουλουδούν’, ποίσον καινούργιον νιότην

Sp Ama

ΤΗΝ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΑ ΠΟΝΤΙΑΚΑ 
ΤΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΤΑΙ Ο ΣΠΥΡΟΣ ΑΜΑΡΑΝΤΟΣ
ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΤΣΑΜΟΥΡΟΧΤΙΣΜΕΝΑ

Με τη αράχνης το πανίν και το πόστ τη αιιδί’…

Με τη αράχνης το πανίν και το πόστ τη αιιδί’…
Φωτογραφία του Σπύρος Αμάραντος.
Πως λέγ’ν ατο ελλενικά, ένουμ’ν απόψ’ κομμάτεα
Στίχους ν’ ευτάγω ιατρικά, εκόρωσα τ’ ομμάτεα μ’

Τα γιατροσόφεα μ’ είν’ πολλά κι όλεα είν’ με βοτάνεα
Ο Ιπποκράτης τη Ματέν, σωρεύ’ ας σα ορμάνεα

Τη προγατί’, τη αιιδί’, το πόστ’ φρεσκογδαρμένον
Χουλέν’ χουλέν να θήκ’σ ατο, σο χέρ’ το τοχτωμένον

Ο πόνον ας σην ύπαρην, αν κρούει και σην κοιλία σ’
Να κείσαι ανάσκελα και θέκ’ς, λαλάτσεα κρύα κρύα

Κοιλία σ’ αν πονεί’ πολλά, βράσον νερόν με μέλι
Γαλεάχουλεαν θα πίντσ’ατο κι αμάν ισεάζ’ τ’ ιντέρι

Τ’ αράχνης το πανίν να βάλ’τς, σο χέρ’ το ματωμένον
Το γαίμαν άμαν σταματά, τ’ αραχνοκεντεμένον

Κρομμύδ’ με τ’ άλας και τ’ ελάδ’, χούλεσον σ’ έναν σκεύος
Θέκον’ ατο σο χερόπο σ’, σο τοχτωμένον μέρος

Σο τσίλτεμαν ζορίεσαι, γάραμ’σον βράσον πί’α
Κ’ ίλλεαμ’ και τα χουλάμπια, τη λαζουδί’ μαλλία

Ήντσεαν τη νύχταν σο κρεβάτ’, τσιλτεύ’ και ΄κί νοΐζεα
Δος πουρπουλεάντσεα λαγουδί’, με το νερόν να πίν’εα

Το χέρι σ’ όντες σκίεται, πονεί τ’ αφωρισμένον
Για θέκον τ’ αλατί’ γατράμ’, για το τιτίν κομμένον

Κι άν κρούς σ’ ομμάτ’ ολόερα, βράσον έναν ωβόπον
Έπαρ’ τ’ ασπράδ’ και σάρεψον, σο μαυρισμένον τόπον

Σο Μάρτ’ το ασπροκόκκινον, ο ήλον ΄κί μαυρύν’νει
Τύλτ’σον σ’ έναν το χερόπο σ’, το ζουλιχτόν ραφίδι

Τα δεάκρεα ας σα κλέματα, τα φρεσκοκλαδεμένα
Θέκον απάν’ σ’ ομμάτοπα σ’, όντες είν’ πονεμένα

Όλ’ εατά ΄νασπάλλ’ατα, ρακήν όντες θα πίν’νω
Τ’ ομμάτεα μ’ κι αν ετόχτωσαν, εγώ δεάκρεα ΄κί κ’χύνω

Άλλ’ παίζ’νε την ζουρνάν ατουν, τρώγ’νε, πίν’νε, χορεύν’νε
Κι άλλ’ κλαίγ’νε και φτουλίουνταν, σασεύ’νε κι απομέν’νε


ΤΗΝ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΑ ΠΟΝΤΙΑΚΑ 
ΤΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΤΑΙ Ο ΣΠΥΡΟΣ ΑΜΑΡΑΝΤΟΣ
ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΤΣΑΜΟΥΡΟΧΤΙΣΜΕΝΑ